De gouden helm van Cotofenesti en twee van de drie gestolen gouden armbanden zijn teruggevonden en keren binnenkort terug naar Roemenië, het land dat eigenaar is van de kostbare Dacische collectie. Dat werd gisteren bekendgemaakt tijdens een grote persconferentie in Assen, waar het Openbaar Ministerie (OM) en politie de vondst presenteerden. Eén armband ontbreekt nog steeds.
Deal tussen OM en verdachten
De terugkeer van de kunstschatten blijkt onderdeel te zijn van een zogenoemde procesafspraak tussen het OM en de verdachten. Daarbij doen beide partijen afspraken: verdachten leveren bijvoorbeeld gestolen goederen in, terwijl het OM een lagere strafeis kan overwegen. De rechter moet zulke afspraken altijd nog beoordelen voordat ze definitief zijn.
Volgens strafrechtdeskundigen zijn procesafspraken relatief nieuw in Nederland. Ze worden pas sinds enkele jaren vaker toegepast, vooral in ingewikkelde zaken zoals fraude‑ en drugsonderzoeken. Belangrijk hierbij is dat er voldoende bewijs moet zijn en dat de verdachte juridische bijstand heeft. Het doel: tijd besparen en sneller duidelijkheid bieden in complexe rechtszaken.
Spectaculaire kunstroof
De gouden helm van Cotofenesti werd in januari vorig jaar gestolen uit het Drents Museum, kort voor het einde van de grote tentoonstelling over het Dacische rijk. De daders gebruikten explosieven om binnen te komen, sloegen vitrines kapot en vluchtten daarna met de helm en drie gouden armbanden. Hun vluchtauto werd later uitgebrand teruggevonden bij Rolde.
Hoewel al snel meerdere verdachten werden aangehouden, bleven de kunstschatten lange tijd spoorloos. De roof groeide uit tot een van de grootste kunstzaken in Nederland van de afgelopen jaren.
Procesafspraak nog niet goedgekeurd
Opvallend is dat de helm en twee armbanden al zijn teruggegeven terwijl de rechter de procesafspraak nog moet beoordelen. Dat brengt risico’s met zich mee: de rechter kan namelijk alsnog beslissen dat de voorgestelde straf te laag is en de deal afwijzen. Voor de verdachten kan dat gevolgen hebben; voor het OM ligt het voordeel vooral in de snelle teruggave van de kostbare voorwerpen.
Tijdens de persconferentie hield het OM een opvallend grootschalige presentatie, compleet met beveiliging en symbolische onthulling van de objecten. Juristen waarschuwen echter dat de rechtszaak nog moet plaatsvinden en dat de verdachten formeel onschuldig zijn totdat het tegendeel bewezen is.
Derde armband nog zoek
De derde armband is nog altijd niet teruggevonden. Mogelijk vormt deze nog een onderdeel van verdere onderhandelingen, maar dat is niet bevestigd. Omdat de inhoud van de procesafspraak niet openbaar is gemaakt, blijft onduidelijk welke afspraken precies zijn gemaakt.
Rechtszaak in april
De drie verdachten – een 21‑jarige man, een 37‑jarige man en een 35‑jarige man – staan op 14, 16 en 17 april voor de rechtbank in Assen. Verwacht wordt dat de behandeling korter zal duren dan gebruikelijk, omdat door de procesafspraak veel onderzoeksstappen niet meer nodig zijn.
Voor Roemenië en het Drents Museum is de terugkeer van de helm en de twee armbanden een grote opluchting. Over het lot van de derde armband blijft voorlopig onzekerheid bestaan, en ook de uiteindelijke strafmaat voor de verdachten wordt pas na de rechtszaak duidelijk.
Ontdek meer van drenthe24
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
